400 brutto ile to netto? Wyjaśniamy obliczenia

Dla umowy o pracę z kwotą 400 zł brutto standardowe wynagrodzenie netto wynosi 314,10 zł. Na umowie zlecenie będzie to 289,01 zł, na umowie o dzieło 362 zł, a na kontrakcie B2B z ulgą na start 129,10 zł – po jej zakończeniu kwota na rękę może być nawet ujemna. W dalszej części artykułu szczegółowo omawiamy każdy wariant i pokazujemy dokładne wyliczenia.

Czym są wynagrodzenia brutto i netto?

Pojęcia brutto i netto pojawiają się przy każdej wypłacie – niezależnie od formy zatrudnienia. Kwota brutto to pełna wartość wynagrodzenia przed potrąceniem składek ZUS i podatku dochodowego. Kwota netto, potocznie nazywana „na rękę”, to suma, którą faktycznie otrzymuje pracownik lub zleceniobiorca po odliczeniu wszystkich obowiązkowych obciążeń. Różnica między tymi wartościami wynika z wysokości narzutów, a te zależą od rodzaju podpisanej umowy.

W przypadku pracodawcy dochodzi jeszcze pojęcie kosztów pracodawcy – to łączny wydatek, jaki ponosi firma w związku z zatrudnieniem. Składa się na niego wynagrodzenie brutto powiększone o część składek ZUS i fundusze, które opłaca wyłącznie pracodawca. Im więcej składek przewiduje dana forma umowy, tym większa jest różnica między kwotą brutto a netto.

Jak obliczana jest pensja netto z brutto?

Przeliczenie brutto-netto opiera się na kilku stałych składkach, których stawki określa polskie prawo. W pierwszej kolejności od kwoty brutto odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne: emerytalną, rentową i chorobową. Ich suma pomniejsza podstawę opodatkowania. Następnie od tak uzyskanej podstawy oblicza się zaliczkę na podatek dochodowy. Ostatnim odliczeniem, które pomniejsza wypłatę, jest składka zdrowotna – jej wysokość zależy od stawki 9% liczonej od pomniejszonego już wynagrodzenia brutto.

Ostateczna kwota netto jest więc różnicą między początkową sumą brutto a wartością wszystkich tych elementów. Co ważne, poszczególne składki mogą być opłacane przez pracownika i pracodawcę w różnych proporcjach, co bezpośrednio wpływa na koszty całkowite zatrudnienia.

Obciążenia po stronie pracownika

Pracownik ze swojej pensji brutto finansuje składkę emerytalną na poziomie 9,76%, rentową – 1,5%, chorobową – 2,45% oraz zdrowotną – 9%. Dochodzi do tego zaliczka na podatek dochodowy. Łączna suma tych odliczeń decyduje o tym, jaką kwotę netto zobaczy na koncie. Właśnie dlatego z 400 zł brutto na umowie o pracę zostaje około 314 zł netto, a nie 400 zł.

W przypadku umowy zlecenia składka chorobowa jest dobrowolna, co oznacza, że jeśli pracownik z niej nie skorzysta, jego wynagrodzenie netto będzie nieznacznie wyższe. Na umowie o dzieło natomiast z reguły nie odprowadza się żadnych składek ZUS, a jedynie zaliczkę na podatek – stąd kwota netto wypada tu wyższa przy tej samej sumie brutto.

Koszty ponoszone przez pracodawcę

Pracodawca po stronie swojej opłaca część składek emerytalnych i rentowych, a także składkę wypadkową – 1,67%. Dodatkowo musi odprowadzić składki na Fundusz Pracy, w wysokości 2,45% podstawy, oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – 0,1%. Te narzuty są doliczane do wynagrodzenia brutto i dają tak zwany całkowity koszt pracodawcy.

Na przykładzie 400 zł brutto przy umowie o pracę, koszty pracodawcy wynoszą około 481,92 zł miesięcznie. W umowie zlecenia łączna kwota po stronie firmy to zwykle 475,24 zł, a przy umowie o dzieło – zaledwie 400 zł, ponieważ w większości przypadków nie ma tu dodatkowych składek ZUS. Dla kontraktu B2B obciążenia te w całości przejmuje samozatrudniony przedsiębiorca.

400 zł brutto na umowie o pracę – ile wynosi netto?

Przy typowej umowie o pracę z kwotą 400 zł brutto wynagrodzenie netto wynosi 314,10 zł miesięcznie, a łączny miesięczny koszt pracodawcy to 481,92 zł.

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy podział składek, które są odejmowane od pensji brutto pracownika, a także narzuty, które ponosi pracodawca. Wszystkie wartości dotyczą jednego miesiąca i opierają się na standardowych stawkach obowiązujących w 2026 roku.

Kwota zaliczki na podatek dochodowy wynosi w tym przypadku 0 zł, ponieważ podstawa opodatkowania jest zbyt niska, by przekroczyć próg wolny od podatku. Gdyby zarobki były wyższe, zaliczka by się pojawiła – przykładowo dla pensji 6400 zł brutto wynosi ona już 333 zł miesięcznie. Właśnie dlatego przy najniższych wynagrodzeniach brutto różnica względem netto bywa relatywnie mniejsza.

Umowa zlecenie – ile dostaniesz na rękę z 400 zł?

W przypadku umowy zlecenia kwota 400 zł brutto przekłada się na 289,01 zł netto. Różnica wynika z tego, że od wynagrodzenia odprowadzane są składki emerytalna (39,04 zł), rentowa (6,00 zł) i zdrowotna (31,95 zł), a także zaliczka na podatek w kwocie 34 zł. Składka chorobowa pozostaje dobrowolna, dlatego w standardowych kalkulacjach nie obniża wypłaty.

Istotnym wyjątkiem jest sytuacja osób do 26. roku życia, które korzystają z Ulgi dla młodych. Dla nich od umowy zlecenia nie pobiera się zaliczki na podatek dochodowy, a jeżeli są uczniami lub studentami – również składek ZUS. Wówczas 400 zł brutto daje dokładnie 400 zł netto. Z tego powodu ta forma współpracy bywa atrakcyjna dla ludzi na początku kariery zawodowej.

Koszty pracodawcy przy umowie zleceniu z 400 zł brutto sięgają 475,24 zł. Składają się na nie: część emerytalna i rentowa opłacana przez zleceniodawcę oraz Fundusz Pracy. W porównaniu z umową o pracę, pracodawca oszczędza na składkach wypadkowej i FGŚP, chyba że praca jest wykonywana w siedzibie firmy – wówczas dolicza się właśnie składkę wypadkową.

Umowa o dzieło – minimalne obciążenia

Na umowie o dzieło 400 zł brutto to 362 zł netto – o tyle mniej, ile wynosi zaliczka na podatek dochodowy (38 zł).

Umowa o dzieło rządzi się zupełnie innymi regułami. Nie są od niej standardowo odprowadzane składki emerytalne, rentowe, chorobowe ani zdrowotne. Jedynym obowiązkowym obciążeniem jest podatek PIT, który nalicza się od podstawy opodatkowania wynoszącej 320 zł (po odliczeniu 20% kosztów uzyskania przychodu). To właśnie czyni tę formę bardzo oszczędną z perspektywy pracownika.

Wyraźną zmianę przynosi sytuacja, gdy umowa o dzieło zostaje zawarta z własnym pracownikiem. Wtedy obowiązują identyczne składki jak przy umowie o pracę – emerytalna, rentowa, wypadkowa, chorobowa i zdrowotna – co radykalnie obniża kwotę netto. Dlatego UoD często stosuje się do pojedynczych projektów z osobami spoza firmy, nie zaś jako narzędzie regularnego wynagradzania etatowców.

Kontrakt B2B – 400 zł brutto a realny zysk

Rozliczenia w modelu B2B całkowicie przerzucają ciężar składek na przedsiębiorcę. Przy kwocie 400 zł brutto na fakturze sytuacja wygląda drastycznie, bo od jej wysokości zależy nie tylko podatek, ale i ubezpieczenie zdrowotne oraz ewentualne składki społeczne. Wiele zależy od tego, czy osoba korzysta z Ulgi na start, czy opłaca normalny ZUS.

Z Ulgą na start

Przez pierwsze 6 miesięcy działalności przedsiębiorca płaci jedynie składkę zdrowotną (około 270,90 zł) i zaliczkę na podatek – o ile dochód w ogóle ją generuje. W efekcie z 400 zł brutto na rękę zostaje 129,10 zł. To dość niska kwota, która pokazuje, jak ważne jest wypracowywanie wyższych przychodów przy tej formie rozliczeń.

Po zakończeniu ulgi

Od siódmego miesiąca dochodzą obowiązkowe składki emerytalna, rentowa i wypadkowa, a ich suma przekracza 250 zł. Przy 400 zł brutto oznacza to, że sama składka zdrowotna i społeczne przewyższają przychód, co daje ujemne netto – około -134,49 zł miesięcznie. W praktyce taka faktura nie wystarcza na pokrycie zobowiązań, jeśli nie ma innych źródeł dochodu lub innej formy ulgi.

Porównanie wszystkich form zatrudnienia

Różnice między typami umów przy tak niskiej kwocie bazowej są uderzające. Poniższe zestawienie uwzględnia standardowe warianty, bez dodatkowych ulg (poza B2B, gdzie pokazana została opcja z ulgą na start). Wszystkie podane liczby dotyczą kwoty 400 zł brutto i opierają się na stawkach z 2026 roku.

Najkorzystniej dla osoby otrzymującej wynagrodzenie wypada umowa o dzieło – bo daje aż 362 zł netto. Na drugim biegunie jest działalność gospodarcza, gdzie przy niskich przychodach sztywne składki zjadają niemal całą wypłatę. Dlatego wybierając formę współpracy, trzeba nie tylko patrzeć na stawkę brutto, ale przede wszystkim na prognozowane netto i związane z nim obciążenia.

Dlaczego warto korzystać z kalkulatora wynagrodzeń?

Ręczne obliczanie pensji netto bywa czasochłonne, zwłaszcza gdy trzeba uwzględnić różne warianty umów i zmieniające się przepisy. Kalkulator wynagrodzeń dostępny na wielu portalach (np. Praca.pl, Aplikuj.pl) wykonuje takie przeliczenia automatycznie w kilka sekund. Podaje nie tylko kwotę netto, lecz także szczegółowy rozkład wszystkich składek – emerytalnej, rentowej, chorobowej, zdrowotnej, a po stronie pracodawcy – wypadkowej, FP i FGŚP.

Dzięki temu można szybko porównać, co bardziej się opłaca: czy lepiej przyjąć propozycję umowy o pracę z wyższą stawką brutto, czy umowę o dzieło z tą samą kwotą. Dla osób samozatrudnionych kalkulator uwzględnia też Ulgę na start oraz standardowy ZUS, pokazując realny zysk z faktury. To nieduże narzędzie potrafi oszczędzić sporo czasu i pomóc uniknąć kosztownych pomyłek przy negocjowaniu warunków.